Pominięty w testamencie? Dom dla brata, a dla Ciebie nic? Walcz o Zachowek.
To jeden z najczęstszych scenariuszy w mojej Kancelarii: rodzice przepisują dom jednemu dziecku (w testamencie lub jeszcze za życia jako darowiznę), a drugie zostaje z niczym. Poczucie niesprawiedliwości jest ogromne. Jednak polskie prawo nie pozwala na całkowite pokrzywdzenie najbliższej rodziny.
Jeśli znalazłeś się w takiej sytuacji, masz potężne narzędzie prawne – roszczenie o zachowek. Sprawdź, komu przysługuje i jak wyliczyć jego wysokość.
Co to jest zachowek? (Pieniądze, nie cegły)
Wiele osób myśli, że zachowek oznacza, iż dostaną „kawałek mieszkania” lub „udział w działce”. Nie.
Zachowek to roszczenie pieniężne.
Osoba, która otrzymała majątek (spadkobierca testamentowy lub obdarowany), musi wypłacić Ci konkretną sumę pieniędzy, która rekompensuje fakt, że zostałeś pominięty przy podziale dóbr. Nie stajesz się współwłaścicielem domu, ale masz prawo do spłaty.
Ile wynosi zachowek? Matematyka spadkowa
Wysokość zachowku zależy od tego, kim jesteś dla zmarłego:
- 2/3 udziału spadkowego – jeśli jesteś trwale niezdolny do pracy albo małoletni (poniżej 18 lat).
- 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych przypadkach (standardowa stawka).
Przykład: Gdybyś dziedziczył ustawowo, dostałbyś 100 000 zł. Jako zachowek (jeśli jesteś zdrowym dorosłym) należy Ci się połowa tej kwoty, czyli 50 000 zł.
Pułapka darowizn. „Przepisałem za życia, więc nie ma spadku”?
To najpopularniejszy mit. Dłużnicy (czyli osoby, które dostały majątek) często twierdzą: „Nie ma żadnego spadku, bo ojciec przepisał mi mieszkanie 5 lat przed śmiercią. Konto było puste”.
To błąd! Do wartości spadku, od której wyliczamy zachowek, dolicza się darowizny dokonane przez zmarłego za jego życia.
- Doliczamy darowizny na rzecz spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku (bez limitu czasowego!).
- Doliczamy darowizny na rzecz osób obcych (jeśli dokonano ich w ciągu ostatnich 10 lat przed śmiercią).
Moim zadaniem jako adwokata jest „dokopanie się” do tych starych umów darowizn i wyliczenie realnej wartości majątku, nawet jeśli w chwili śmierci konto zmarłego było puste.
Kiedy nie dostaniesz ani grosza? (Wydziedziczenie)
Zachowek Ci się nie należy tylko w dwóch przypadkach:
- Zrzeczenie się dziedziczenia: Jeśli podpisałeś u notariusza umowę ze zmarłym (jeszcze za jego życia), że nie chcesz spadku.
- Skuteczne wydziedziczenie w testamencie: Zmarły musiał napisać w testamencie, że pozbawia Cię zachowku z konkretnego, ważnego powodu (np. „syn nie utrzymywał ze mną kontaktów, nie opiekował się mną w chorobie”).
Uwaga: Często udaje się podważyć wydziedziczenie w sądzie, udowadniając, że powody podane w testamencie były nieprawdziwe.
Zegar tyka. Masz tylko 5 lat!
Roszczenie o zachowek przedawnia się po upływie 5 lat od ogłoszenia testamentu (lub od otwarcia spadku przy darowiznach). Po tym terminie nie odzyskasz pieniędzy, nawet jeśli racja jest po Twojej stronie.
Nie rezygnuj z pieniędzy, które należą się Tobie i Twoim dzieciom.
Sprawy o zachowek wymagają precyzyjnych wyliczeń i często wyceny nieruchomości przez biegłych. Skontaktuj się z Kancelarią – sprawdzimy testament, księgi wieczyste i powiemy Ci, o jaką kwotę możesz walczyć.
[UMÓW ANALIZĘ SPADKU]
